Wat is wijn eigenlijk?

Wijn is, in zijn meest elementaire vorm, gegist druivensap — een product dat de mensheid al minstens 8.000 jaar vergezelt. De oudste bekende wijnproductie dateert uit circa 6000 voor Christus, in het huidige Georgië, waar archeologen resten van wijnzuur vonden in aardewerken kruiken.

Het proces is elegant in zijn eenvoud: wanneer de schil van een rijpe druif barst, komen de natuurlijke suikers in contact met gisten (micro-organismen die overal in de lucht zweven), en begint de fermentatie. De gisten eten de suiker en produceren twee bijproducten: ethanol (alcohol) en koolzuurgas. Dit proces verloopt in de natuur volledig spontaan — de mens heeft het alleen leren beheersen en verfijnen.

Verrassend feit: technisch gezien is wijn het enige voedselproduct waarvoor in de Europese wetgeving de druif Vitis vinifera verplicht is. Je mag van kersen, appels of zelfs paardenbloemen een 'fruitwijn' maken, maar de term 'wijn' zonder verdere specificatie is wettelijk gereserveerd voor het product van de druif.

De complexiteit van wijn komt voort uit honderden chemische verbindingen — meer dan 1.000 zijn er geïdentificeerd — die samen het aroma, de smaak en het mondgevoel bepalen. Van de frisse citrustoetsen van een jonge Riesling tot de diepe leerachtige tonen van een gerijpte Barolo: elke fles vertelt het verhaal van een druivenras, een bodem, een klimaat en de hand van een wijnmaker.

In België heeft wijn een bijzondere culturele positie. Als land op het kruispunt van de Romaanse en Germaanse wijnwereld combineert België een lange traditie van wijnhandel (denk aan de Brugse wijnhandel in de middeleeuwen) met een groeiende eigen productie — vooral in Wallonië en Vlaanderen, waar de klimaatverandering steeds betere druivenrijping mogelijk maakt.