Bevat wijn pesticiden?
Snel antwoord
Conventionele wijn kan sporen van pesticideresiduen bevatten. Onderzoek toont dat 90-100% van de conventionele wijnen meetbare residuen heeft, hoewel onder de wettelijke limieten. Biologische wijn bevat significant minder tot geen residuen. De fermentatie en klaring verminderen pesticidegehaltes al deels.
Uitgebreid antwoord
Het onderwerp pesticiden in wijn is een gevoelig punt dat veel consumenten bezighoudt. De feiten zijn genuanceerd, maar het is goed om te weten wat er echt in je glas zit.
De druiventeelt is een van de meest intensieve gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw. In Europa wordt op slechts 3,3% van het landbouwareaal wijn verbouwd, maar deze sector gebruikt naar schatting 20% van alle fungiciden. Dat komt doordat de wijnstok bijzonder gevoelig is voor schimmelziekten als meeldauw en botrytis.
Verschillende Europese studies hebben pesticideresiduen onderzocht in wijn. Een bekend onderzoek van Pesticide Action Network Europe (PAN, 2008) vond residuen van gemiddeld 4 verschillende pesticiden per fles conventionele wijn. Het Franse tijdschrift 60 Millions de Consommateurs (2018) detecteerde residuen in 100% van de geteste conventionele wijnen. In alle gevallen lagen de waarden onder de Maximum Residue Levels (MRLs) die de EU vaststelt.
Een verrassend feit: het fermentatieproces zelf reduceert het pesticidengehalte aanzienlijk. Tijdens de gisting, klaring en filtering verdwijnt 70-90% van de oorspronkelijke residuen uit het druivensap. De uiteindelijke wijn bevat dus veel minder dan de verse druiven.
Biologische wijn scoort hier duidelijk beter. Dezelfde studies vonden in biowijnen 0 tot 2 residuen, in veel lagere concentraties. Biodynamische wijnen scoorden nog beter. Let op: 'nul residuen' is in de praktijk moeilijk te garanderen door drift (overwaaien van buurpercelen) en achtergrondcontaminatie.
De echte zorg gaat over het 'cocktaileffect': de gecombineerde werking van meerdere pesticiden in lage concentraties. De huidige MRLs zijn vastgesteld per individuele stof, maar de interactie tussen meerdere stoffen is nauwelijks onderzocht. EFSA (de Europese Voedselveiligheidsautoriteit) werkt aan methodologieen om dit beter te beoordelen.
Wie zich zorgen maakt over pesticiden in wijn, kiest het best voor biologisch of biodynamisch gecertificeerde wijnen. Het is ook een keuze voor het milieu en de gezondheid van de wijnboeren zelf, die het meest worden blootgesteld.