Heeft wijn een vervaldatum?
Snel antwoord
Wijn heeft geen officiële vervaldatum op het etiket, maar dat betekent niet dat hij eeuwig goed blijft. De meeste wijnen (90%) zijn bedoeld om binnen twee tot vijf jaar te drinken. Alleen topwijnen met genoeg tannines, zuurgraad en concentratie kunnen tien, twintig of zelfs honderd jaar rijpen. Na hun hoogtepunt worden wijnen niet gevaarlijk, maar wel onaangenaam.
Uitgebreid antwoord
In tegenstelling tot melk, vlees of yoghurt vind je op een wijnfles geen 'ten minste houdbaar tot'-datum. Dat heeft een juridische én een praktische reden: wijn is een gefermenteerd product met alcohol dat niet bederft op een manier die gevaarlijk is voor de gezondheid. De alcohol en de lage pH (hoge zuurgraad) maken het vrijwel onmogelijk voor pathogene bacteriën om te overleven. Je kunt dus geen voedselvergiftiging krijgen van oude wijn.
Maar — en dit is cruciaal — dat wijn niet 'bederft' betekent niet dat hij oneindig goed smaakt. Wijn is een levend product dat een levenscyclus doorloopt: jeugd, ontwikkeling, hoogtepunt en aftakeling. De grote meerderheid van de geproduceerde wijnen (zo'n 90%) is gemaakt om jong te drinken, binnen één tot vijf jaar na de oogst. Dit zijn de alledaagse tafelwijnen, de vrolijke rosés, de frisse witte wijnen en de lichte rode wijnen die je in de supermarkt koopt.
Slechts een kleine minderheid heeft het potentieel om lang te rijpen. Die wijnen hebben drie dingen nodig: genoeg tannines (als antioxidant), genoeg zuurgraad (als ruggengraat) en genoeg concentratie (als brandstof voor de ontwikkeling). Een grote Bordeaux, een Barolo, een Riesling Spätlese uit de Moezel of een Vintage Port kan tientallen jaren rijpen en daarbij steeds complexer worden.
Verrassend feit: de oudste drinkbare wijn ooit gevonden is een fles uit het Pfalz Museum in Speyer, Duitsland — de 'Römerwein von Speyer', gebotteld rond 325 na Christus. De fles is nooit geopend, maar wetenschappers vermoeden dat de olijfolie die destijds als afdichting werd gebruikt, de wijn geconserveerd heeft. Dat maakt hem bijna 1700 jaar oud.
Na het hoogtepunt begint de aftakeling: de kleuren vervagen (rood wordt baksteenbruin, wit wordt amberkleurig), de fruittonen maken plaats voor azijn- en kartonachtige geuren, en de textuur wordt dun en waterig. Het is niet schadelijk maar ook niet plezierig. De kunst van wijnbewaring is precies inschatten wanneer het hoogtepunt valt — en dat verschilt per fles, producent en jaargang.