Hoe koop je wijn en primeur?
Snel antwoord
En primeur kopen betekent dat je betaalt voor wijn die nog op vat rijpt, zo'n 18 maanden vóór botteling. Je reserveert via een wijnhandelaar tegen een prijs die doorgaans lager ligt dan de latere marktprijs, en de flessen worden 18 tot 24 maanden later geleverd.
Uitgebreid antwoord
Elk voorjaar, tussen april en juni, presenteren de grote Bordeaux-châteaux vatmonsters van de vorige oogst aan critici en journalisten. De scores worden gepubliceerd, de prijzen worden in verschillende rondes (zogenaamde 'tranches') aangekondigd, en wijnhandelaren wereldwijd bieden hun klanten allocaties aan. Dat is de primeurcampagne in een notendop.
Het aankoopproces is eenvoudig: je kiest je wijnen bij een handelaar die primeurs aanbiedt, betaalt vooraf, en wacht vervolgens 18 tot 24 maanden op de botteling en levering. In België betaal je doorgaans de prijs exclusief btw bij bestelling en verrekent de 21 procent btw bij levering — een financieel voordeel dat veel kopers over het hoofd zien.
De grote aantrekkingskracht is de prijs. Voor legendarische jaargangen met hoge vraag kan de primeurprijs 20 tot 40 procent lager liggen dan wat diezelfde wijnen twee jaar later op de markt kosten. Het wijnjaar 2009 in Bordeaux zag sommige prijzen verdubbelen binnen enkele jaren na release. Een verrassend detail: bij de campagne van 2010 waren sommige wijnen al binnen 48 uur uitverkocht.
Maar er is een keerzijde. De jaargang 2011 werd te hoog geprijsd en veel wijnen konden enkele jaren later goedkoper op de open markt worden gekocht. Je betaalt bovendien voor wijn die je alleen uit het vat hebt geproefd — het eindproduct kan anders smaken. Andere risico's zijn het faillissement van de handelaar (je geld zit twee jaar vast — kies een solide partner) en de opportuniteitskosten van geïmmobiliseerd kapitaal.
Slimme strategie: koop alleen en primeur voor wijnen die later onvindbaar zullen zijn — Pétrus, Le Pin, minuscule Bourgogne-cuvées. Voor breed gedistribueerde wijnen is afwachten en kopen tegen marktprijs vaak voordeliger.