Is rode wijn een antioxidant?
Snel antwoord
Rode wijn bevat aanzienlijke hoeveelheden antioxidanten, met name polyfenolen zoals resveratrol, quercetine en catechine. Deze stoffen neutraliseren vrije radicalen in laboratoriumstudies. Maar de hoeveelheden in wijn zijn te klein voor een therapeutisch effect, en alcohol zelf produceert juist vrije radicalen.
Uitgebreid antwoord
Rode wijn is inderdaad een van de dranken met de hoogste antioxidantactiviteit — maar dat maakt het nog geen gezondheidsdrank. Laten we het volledige plaatje bekijken.
De antioxidanten in rode wijn zijn polyfenolen, een grote familie van plantaardige verbindingen. De belangrijkste zijn: proanthocyanidinen (de meest voorkomende, afkomstig uit pitten en schillen), anthocyanen (de kleurpigmenten), resveratrol (uit de schillen), quercetine (een flavonoide) en catechine/epicatechine (ook aanwezig in groene thee en cacao).
Rode wijn bevat gemiddeld 1000-3000 mg/L totale polyfenolen — dat is 5 tot 10 keer meer dan witte wijn, die slechts 200-500 mg/L bevat. Het verschil ontstaat door het maceratieprocces: rode wijn wordt wekenlang op de schillen en pitten vergist, wat maximale extractie van polyfenolen oplevert.
In het lab presteren deze polyfenolen indrukwekkend. Ze neutraliseren vrije radicalen (reactive oxygen species), remmen de oxidatie van LDL-cholesterol, verminderen ontstekingsmarkers en beschermen celmembranen. De ORAC-waarde (Oxygen Radical Absorbance Capacity) van rode wijn is hoger dan die van de meeste vruchtensappen.
Maar — en dit is een groot maar — er is een fundamentele tegenstelling. Alcohol is zelf een pro-oxidant: het metabolisme van ethanol in de lever produceert vrije radicalen en acetaldehyde, beide schadelijk voor cellen. Studies suggereren dat bij meer dan 1-2 glazen per dag de pro-oxidante effecten van alcohol de antioxidante effecten van polyfenolen overschrijden.
Een verrassend alternatief: 100% biologisch druivensap bevat dezelfde polyfenolen als rode wijn, zonder de nadelen van alcohol. Een glas Concord-druivensap heeft een vergelijkbare ORAC-waarde als rode wijn. Bosbessen, zwarte bessen, pure chocolade (70%+) en groene thee zijn eveneens uitstekende bronnen van antioxidanten, zonder de risicos van alcohol.
Concreet: geniet van rode wijn om de smaak en de beleving, niet als antioxidantsupplement. Je lichaam krijgt veel effectiever antioxidanten binnen via groenten, fruit en noten.