Is wijn veganistisch?
Snel antwoord
Niet altijd. Wijn wordt vaak geklaard met dierlijke producten zoals eiwit, caseine (melkeiwit) of vislijm. Veganistische wijnen gebruiken alternatieve klaringsmiddelen zoals bentoniet (klei) of erwteneiwit. Check het etiket of zoek naar een vegan-label.
Uitgebreid antwoord
Je zou denken dat wijn — gemaakt van druiven — automatisch veganistisch is. Maar de realiteit is complexer. Het probleem zit niet in de druiven of de gisting, maar in het klaringsproces dat de meeste wijnen ondergaan voor het bottelen.
Klaring (of 'collage' in vaktermen) is het proces waarbij kleine deeltjes die de wijn troebel maken — eiwitten, dode gistcellen, kleurpigmenten — worden verwijderd. Traditioneel gebruikt men hiervoor dierlijke producten: eiwit (albumine), caseine uit melk, vislijm (isinglass, afkomstig van de zwemblaas van de steur) of zelfs gelatine.
Deze stoffen binden zich aan de ongewenste deeltjes en zinken naar de bodem. Hoewel ze na het klaren worden verwijderd en niet in de uiteindelijke wijn achterblijven, zijn ze wel gebruikt in het productieproces — en dat maakt de wijn technisch gezien niet veganistisch.
Het goede nieuws: steeds meer wijnmakers stappen over op plantaardige en minerale alternatieven. Bentoniet (een vulkanische klei) is het meest gebruikte veganistische klaringsmiddel. Andere opties zijn erwteneiwit, aardappelzetmeel, PVPP (een synthetisch polymeer) en actieve kool.
Een verrassend weetje: ongeklaarde en ongefilterde wijnen — populair bij natuurwijnmakers — zijn automatisch veganistisch, simpelweg omdat er geen klaringsmiddel aan te pas komt. Ze zijn wel troebeler, maar dat is puur een esthetische kwestie.
De Europese wetgeving vereist sinds 2012 de vermelding van allergenen (melk, ei) op het etiket als er dierlijke klaringsmiddelen zijn gebruikt. Een specifiek 'vegan'-label is niet wettelijk gereguleerd, maar organisaties als de Vegan Society en het Europese V-label certificeren steeds meer wijnen.
In Belgie groeit de vraag naar vegan wijn sterk. Schat maar dat inmiddels zo'n 10-15% van alle wijnen in de winkelschappen een vegan-label draagt — en dat percentage stijgt elk jaar.