Laat wijn je cholesterol stijgen?
Snel antwoord
Matig wijngebruik lijkt het HDL-cholesterol (het 'goede' cholesterol) licht te verhogen, wat gunstig kan zijn voor het hart. Maar overmatig drinken verhoogt triglyceriden en LDL-cholesterol. Het netto-effect hangt af van de hoeveelheid: met mate neutraal tot licht positief, bij overdaad duidelijk negatief.
Uitgebreid antwoord
De relatie tussen wijn en cholesterol is complexer dan een simpel 'goed' of 'slecht'. Het hangt allemaal af van hoeveel je drinkt en welk type cholesterol we bekijken.
Alcohol — ongeacht de bron — verhoogt het HDL-cholesterol, het zogenaamde 'goede' cholesterol. HDL helpt bij het afvoeren van cholesterol uit de bloedvaten naar de lever, waar het wordt afgebroken. Meerdere meta-analyses (waaronder Brien et al., 2011 in BMJ) toonden aan dat matige alcoholconsumptie het HDL met gemiddeld 3,5-4 mg/dL verhoogt. Dat klinkt bescheiden, maar elke stijging van 1 mg/dL HDL verlaagt het cardiovasculaire risico met 2-3%.
Rode wijn heeft mogelijk een extra voordeel boven andere alcoholische dranken. De polyfenolen in rode wijn, met name catechine en quercetine, remmen de oxidatie van LDL-cholesterol. Geoxideerd LDL is veel schadelijker voor de bloedvaten dan normaal LDL, omdat het de vorming van aderverkalking (atherosclerose) bevordert.
Maar er is een duidelijke keerzijde. Overmatig alcoholgebruik (meer dan 2-3 glazen per dag) verhoogt de triglyceriden significant — soms met 50-100%. Hoge triglyceriden zijn een onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten en pancreatitis. Bij zwaar drinken stijgt ook het LDL en raakt de lever overbelast.
Een verrassende nuance: het effect van wijn op cholesterol verschilt per persoon, afhankelijk van genetica. Mensen met een bepaalde variant van het CETP-gen reageren sterker op alcohol met een grotere HDL-stijging. Andere genetische varianten maken sommige mensen juist extra gevoelig voor de negatieve effecten op triglyceriden.
Het advies is helder: als je al wijn drinkt, kan matig gebruik (1-2 glazen) een neutraal tot licht positief effect hebben op je cholesterolprofiel. Maar begin nooit met drinken omwille van je cholesterol — er zijn veel effectievere strategieen: bewegen, vezelrijk eten, noten, vette vis en indien nodig statines onder medisch toezicht.