Wat betekent 'cuvée' bij wijn?
Snel antwoord
Een cuvée is een specifieke partij wijn die voortkomt uit een bewuste selectie van druiven, percelen of vaten. In de Champagne verwijst het woord strikt naar het eerste perssap — de zuiverste 2.050 liter uit 4.000 kg druiven — dat als de beste kwaliteit wordt beschouwd.
Uitgebreid antwoord
Het woord 'cuvée' stamt van het Franse 'cuve', de gistingskuip waarin wijn wordt gemaakt. Oorspronkelijk betekende het simpelweg de inhoud van één kuip. Vandaag is de betekenis veel rijker en verschilt ze per regio.
In de Champagne is de term wettelijk vastgelegd. Bij het persen van 4.000 kilogram druiven zijn de eerste 2.050 liter het fijnste, meest aromatische en zuiverste sap — dat is de cuvée. Wat daarna komt, de 'taille', is wat grover en minder elegant. De grote huizen zoals Krug en Salon gebruiken voor hun topflessen uitsluitend cuvée-sap. Leuk weetje: die 2.050 liter per 4.000 kg is een verhouding die al sinds de 19e eeuw in de Champagne is vastgelegd en nauwgezet wordt gecontroleerd.
Buiten de Champagne is 'cuvée' een vrij begrip dat meestal duidt op een bijzondere selectie van de wijnmaker. Het kan gaan om de beste percelen, de oudste wijnstokken, of een specifieke assemblage. Aanduidingen als 'Cuvée Prestige', 'Grande Cuvée' of 'Cuvée Spéciale' wijzen doorgaans op het topproduct van een domein — maar let op: buiten de Champagne is dit niet wettelijk beschermd.
In de Bourgogne wordt 'cuvée' vaak gebruikt als synoniem voor een selectie uit specifieke percelen. In de Bordeaux verwijst het eerder naar de specifieke blend van een château. En in de Nieuwe Wereld gebruiken wijnmakers de term steeds vaker om hun premiumlijn te markeren, soms zonder dat er een objectief kwaliteitscriterium achter zit.
Een 'tête de cuvée' gaat nog een stap verder: het is de absolute top van een oogst, het allerbeste wat een wijnmaker in een bepaald jaar heeft geproduceerd. In de Elzas werd deze term traditioneel gebruikt voor de rijkste, meest geconcentreerde wijnen van het domein. Het verschil tussen een gewone cuvée en een tête de cuvée kan in prijs oplopen tot een factor tien.