Wat is biodynamische wijnbouw?
Snel antwoord
Biodynamische wijnbouw is een holistische landbouwmethode gebaseerd op de principes van Rudolf Steiner uit 1924, die de wijngaard beschouwt als een levend ecosysteem. Naast het verbod op synthetische chemicaliën (zoals bij biologisch) werkt biodynamie met kosmische ritmes, specifieke preparaten van kruiden en mineralen, en de overtuiging dat bodem, plant, dier en kosmos één samenhangend geheel vormen.
Uitgebreid antwoord
Biodynamie is misschien wel het meest controversiële onderwerp in de wijnwereld: voor sommigen pure esoterie, voor anderen het ultieme pad naar terroir-expressie. De resultaten spreken echter boekdelen — veel van de meest geprezen wijnen ter wereld komen uit biodynamische wijngaarden.
De methode is gebaseerd op lezingen die Rudolf Steiner in 1924 gaf aan boeren die bezorgd waren over de dalende vitaliteit van hun gewassen na de opkomst van kunstmest. Steiner, een Oostenrijkse filosoof, stelde een systeem voor dat de boerderij als een zelfvoorzienend organisme beschouwt, in verbinding met kosmische krachten.
De biodynamische preparaten zijn het meest opvallende element. Preparaat 500 is koeienmest die een halfjaar begraven wordt in een koeienhoorn, daarna verdund in water en als spray op de bodem wordt aangebracht om microbiologisch leven te stimuleren. Preparaat 501 is vermalen kwarts (bergkristal) in een koeienhoorn, dat als fijne nevel op de bladeren wordt gesproeid om de fotosynthese en de rijping te bevorderen. Daarnaast zijn er compostpreparaten op basis van duizendblad, kamille, eikenschors, paardenbloem, valeriaan en brandnetel.
Het ritme van de kosmos speelt een centrale rol: wijnbouwers werken volgens een zaai- en oogstkalender gebaseerd op de stand van de maan, planeten en sterrenbeelden. Bladerdagen, vruchtdagen, worteldagen en bloemdagen bepalen wanneer welke taken worden uitgevoerd. Klinkt het vergezocht? Mogelijk, maar de getijdenwerking van de maan op water is wetenschappelijk bewezen, en planten bestaan voor een groot deel uit water.
Verrassend feit: Domaine de la Romanée-Conti — producent van de duurste wijn ter wereld (een fles DRC Romanée-Conti 1945 werd geveild voor 558.000 dollar) — werkt volledig biodynamisch. Net als Domaine Leroy, Zind-Humbrecht in de Elzas, en Nikolaihof in Oostenrijk, de oudste wijnmakerij van het land.
De twee belangrijkste certificeringen zijn Demeter (wereldwijd, strenger) en Biodyvin (vooral in Frankrijk). In België groeit de interesse in biodynamische wijnen gestaag, waarbij consumenten steeds vaker bewust kiezen voor wijnen die met respect voor de aarde en haar ritmes zijn gemaakt.