Wat is Carignan precies?
Snel antwoord
Carignan (Carinena in Spanje, Carignano in Sardinie) is een rood mediterraan druivenras van zo-n 65.000 hectare. Lang als massaproducent verguisd, beleeft het een renaissance: oude wijnstokken van 80+ jaar produceren donkere, krachtige wijnen met braamfruit, kruiden en een aardse complexiteit die wijnkenners verrast.
Uitgebreid antwoord
Carignan is het grote rehabilitatieverhaal van de wijnwereld — een druif die decennialang werd veracht en nu wordt herontdekt als bron van buitengewone wijnen. Het is alsof een vergeten schilder postuum wordt erkend als genie.
De geschiedenis is triest. In de jaren 60 en 70 was Carignan het meest aangeplante rode ras van Frankrijk, met meer dan 200.000 hectare in de Languedoc alleen. Maar het was aangeplant om de verkeerde redenen: hoge opbrengsten, ziekteresistentie, betrouwbaarheid. Op volle productie leverden de wijnstokken enorme hoeveelheden dunne, zurige, tanninrijke wijn die niemand wilde drinken. De Europese wijnplassen (de beruchte lacs de vin) bestonden grotendeels uit overproductie-Carignan.
De EU-rooimacampagnes van de jaren 80 en 90 decimeerden de aanplantingen. Honderdduizenden hectaren werden gerooid, met subsidie. Maar wat bleef staan — oude wijnstokken van 60, 80, soms meer dan 100 jaar op schrale, droge bodems — onthulde een totaal ander gezicht van de druif.
Verrassend feit: Carignan-wijnstokken worden met de leeftijd exponentieel beter. Jonge planten produceren veel sap maar weinig kwaliteit. Maar een Carignan van 80+ jaar, met diepe wortels in leien of graniet, met minieme opbrengsten van amper 20 hectoliter per hectare, maakt wijnen van een verbluffende concentratie en complexiteit: donker fruit, garrigue-kruiden, leer, aarde, een bijna prehistorische mineraliteit.
In het Roussillon, Faugeres, Saint-Chinian en Fitou worden deze oude Carignan-planten nu gekoesterd als schatten. Wijnmakers als Gerard Gauby en Domaine Leon Barral produceren cult-wijnen waarvan Carignan het kloppende hart vormt.
Op Sardinie (als Carignano del Sulcis) maakt de druif indrukwekkende wijnen van wijnstokken die op zandgrond groeien — een bodem die van nature phylloxera-resistent is, waardoor sommige planten op eigen wortels staan, ongekend in Europa.
De typische vinificatie van kwaliteits-Carignan gebruikt maceration carbonique (vergelijkbaar met Beaujolais) om de scherpe tannines te verzachten en het fruit te benadrukken.