Wat is een dessertwijn?
Snel antwoord
Een dessertwijn is een zoete wijn met een hoog restsuikergehalte (doorgaans meer dan 45 gram per liter) die traditioneel bij of als dessert wordt geserveerd. Beroemde voorbeelden zijn Sauternes, Port, Tokaji Aszú en Eiswein — wijnen die dankzij hun concentratie en zoetheid een unieke smaakervaring bieden.
Uitgebreid antwoord
De wereld van dessertwijnen is verrassend divers en omvat meerdere productietechnieken die elk een totaal ander karakter opleveren. Wat ze delen: een uitgesproken zoetheid die in balans wordt gehouden door zuurgraad, en een intensiteit die kleine porties (5-8 cl) tot een complete ervaring maakt.
De meest prestigieuze methode is de edelrot (Botrytis cinerea). In regio's als Sauternes, Tokaj en de Loire landt deze 'nobele schimmel' op rijpe druiven, perforeert de schil en laat het water verdampen. Wat overblijft zijn geconcentreerde druiven met suikergehaltes die kunnen oplopen tot 300-400 gram per liter. Een Château d'Yquem — het beroemdste Sauternes — bevat typisch 120-150 g/L restsuiker en ontwikkelt na decennia rijping geuren van saffraan, abrikozenjam, karamel en exotisch fruit.
IJswijn (Eiswein) is een andere spectaculaire techniek. De druiven worden aan de stok gelaten tot ze bij temperaturen van -7°C of lager bevriezen. Bij het persen wordt het bevroren water gescheiden van het geconcentreerde sap. Het resultaat is een nectar van extreme zuiverheid. Duitsland, Oostenrijk en Canada zijn de grote ijswijnproducenten. Een verrassend feit: voor één fles Eiswein is soms de opbrengst van een hele wijnstok nodig, wat de hoge prijs verklaart.
Versterkte dessertwijnen vormen een derde categorie. Port, Madeira, Muscat de Beaumes-de-Venise en Vin Doux Naturel worden gemaakt door druivenbrandewijn toe te voegen tijdens de gisting, waardoor de gisten afsterven en er een zoete, alcoholrijke wijn ontstaat (17-20% alcohol). Een Vintage Port kan honderd jaar en langer rijpen.
Dan zijn er nog de gedroogde-druivenwijnen: Italiaanse Vin Santo (van gedroogde Trebbiano-druiven op rekken), Commandaria uit Cyprus (wellicht de oudste benoemde wijn ter wereld, al 5.000 jaar geproduceerd) en Strohwein uit Oostenrijk.
Serveer dessertwijnen altijd gekoeld (8-10°C) en in kleine hoeveelheden. En een gouden regel: het dessert mag nooit zoeter zijn dan de wijn — anders smaakt de wijn plat en zuur.