Wat is een natuurwijn?
Snel antwoord
Natuurwijn (vin nature) is wijn gemaakt met minimale interventie: biologische of biodynamische druiven, handoogst, gisting met inheemse gisten, geen oenologische additieven en minimaal tot geen toegevoegde sulfieten. Het is de meest radicale stroming in de wijnwereld.
Uitgebreid antwoord
Natuurwijn is tegelijk een van de oudste en nieuwste concepten in de wijnwereld. Het gaat terug naar hoe wijn duizenden jaren lang werd gemaakt — voor de komst van moderne chemie en technologie — maar is als bewuste beweging pas in de jaren 1980 ontstaan.
De moderne natuurwijnbeweging heeft zijn wortels in de Beaujolais, met pioniers als Marcel Lapierre, Jean Foillard en Guy Breton. Geinspireerd door oenoloog Jules Chauvet (1907-1989) begonnen zij wijn te maken zonder SO2-toevoeging en met carbonische maceratie, als reactie op de industrialisering van de wijnbouw.
Er is lange tijd geen officiele definitie geweest, maar in 2020 stelde het Franse Syndicat de Defense du Vin Naturel een kader vast: handmatig geoogste druiven uit biologische of biodynamische teelt, gisting uitsluitend met inheemse gisten (geen commerciele gistculturen), geen van de 60+ oenologische additieven die in de EU zijn toegestaan (behalve eventueel een minimale dosis SO2 bij botteling: max. 30 mg/L voor rode en 40 mg/L voor witte wijn), en geen mechanische correcties zoals omgekeerde osmose, cryoconcentratie of micro-oxygenatie.
Een verrassend feit: de EU staat meer dan 60 additieven toe in conventionele wijn, waaronder commerciele gisten, enzymen, arabische gom, megatataraat, zwavelzuur, PVPP, diethylcarbonaat en zelfs eikenhoutspaanders. De meeste consumenten hebben geen idee dat hun dagelijkse glas wijn zoveel ingredienten kan bevatten. Natuurwijn gebruikt er nul van.
Natuurwijn is niet per definitie beter of slechter dan conventionele wijn — het is een andere filosofie. De beste natuurwijnen zijn briljant: levend, complex, en met een puurheid die je raakt. Maar zonder het vangnet van SO2 en technologie is het risico op wijnfouten groter. Vluchtige zuren (azijnachtig), brettanomyces (paardenstal, pleister) en een 'muizig' karakter zijn veelvoorkomende problemen bij minder zorgvuldig gemaakte natuurwijnen.
In Belgie bloeit de natuurwijnscene, met wijnbars in Brussel, Gent en Antwerpen die volledig gewijd zijn aan vin nature. Het is een cultuurbeweging die verder gaat dan alleen wijn — het gaat over ambacht, terroir en authenticiteit.