Wat is een Sauternes?
Snel antwoord
Sauternes is een legendarische zoete witte wijn uit Bordeaux, gemaakt van druiven die zijn aangetast door de edele schimmel Botrytis cinerea. De schimmel concentreert de suikers en aroma's op extreme wijze. Château d'Yquem is het beroemdste domein.
Uitgebreid antwoord
Sauternes is een van de meest bijzondere wijnen ter wereld — een gouden nectar die zijn bestaan dankt aan een schimmel die overal elders een ramp zou zijn.
De appellation Sauternes ligt ten zuiden van Bordeaux, waar de koude Ciron-beek uitmondt in de warmere Garonne. Die temperatuurmix creëert elke herfst mistige ochtenden gevolgd door zonnige middagen — de perfecte omstandigheden voor Botrytis cinerea, de edele rotschimmel.
Botrytis perforeert de druivenschil met microscopische gaatjes waardoor water verdampt maar suikers, zuren en aroma's geconcentreerd achterblijven. Een botrytis-aangetaste druif bevat tot vijf keer meer suiker dan een gezonde druif. De oogst is een hachelijke onderneming: selectieve handoogst in meerdere passages (tries) over weken, soms druif per druif.
De wettelijk toegestane druiven zijn Sémillon (hoofddruif, 80-90 procent), Sauvignon Blanc en Muscadelle. Het resultaat is een goudgele wijn met overweldigende aroma's van honing, abrikoos, sinaasappelschil, saffraan en gedroogde vruchten, met een perfecte balans tussen zoetheid en frisheid.
Verrassend feit: Château d'Yquem, het enige Premier Cru Supérieur in de classificatie van 1855, produceert gemiddeld slechts één glas wijn per wijnstok per jaar. Eén wijnstok, één glas — die extreme selectiviteit verklaart waarom een fles Yquem 200 tot 500 euro kost.
Sauternes is ook een van de langstlevende wijnen ter wereld. Flessen van 50 of zelfs 100 jaar oud kunnen nog steeds spectaculair drinken — de hoge suiker- en zuurgraad werken als natuurlijke conserveringsmiddelen.
Helaas is Sauternes commercieel een uitdaging. Dessertwijnen zijn wereldwijd minder populair dan droge wijnen, en de productiekosten zijn enorm. Veel domeinen hebben het moeilijk — wat paradoxaal genoeg betekent dat je nu fantastische Sauternes kunt kopen voor 15 tot 30 euro. Een absolute koopjesjacht voor kenners.