Wat is een wijnjaargang (millesime)?
Snel antwoord
Het millesime is het oogstjaar van de druiven waarmee de wijn is gemaakt. Het staat vermeld op het etiket en geeft aan in welke klimatologische omstandigheden de druiven zijn gegroeid. Niet alle wijnen dragen een jaargang — sommige, zoals de meeste champagnes, zijn assemblages van meerdere jaren.
Uitgebreid antwoord
Het millesime — of jaargang — is een van de meest besproken begrippen in de wijnwereld, en tegelijk een van de meest misverstane. Het is simpelweg het jaar waarin de druiven zijn geplukt, maar de implicaties reiken veel verder.
Volgens de EU-wetgeving (Verordening 2019/33) moet minimaal 85% van de druiven uit het vermelde oogstjaar stammen om een jaargang op het etiket te mogen zetten. Die overige 15% mag uit andere jaren komen — een flexibiliteit die wijnmakers benutten om de stijl van de wijn te verfijnen.
Het concept van het millesime is onlosmakelijk verbonden met het weer. Het klimaat tijdens het groeiseizoen — van knopuitloop in het voorjaar tot de oogst in september/oktober — bepaalt in grote mate de kwaliteit en het karakter van de wijn. Een warm, droog jaar levert rijpere, krachtiger wijnen op; een koel, nat jaar resulteert in lichtere, zuurdere wijnen.
Verrassend genoeg is het concept van millesimes op het etiket relatief recent. In Bordeaux begon men pas in de 19e eeuw systematisch jaargangen te vermelden. Daarvoor werd wijn jong gedronken en was het oogstjaar nauwelijks relevant. Het was de ontdekking dat bepaalde wijnen beter werden met leeftijd die het millesime belangrijk maakte.
Niet alle wijnen hebben een jaargang. De bekendste uitzondering is non-vintage champagne, een assemblage van wijnen uit meerdere jaren die zorgt voor een consistente stijl. Brut Sans Annee van de grote champagnehuizen bevat typisch 60-70% wijn uit het meest recente jaar, aangevuld met reservewijnen van 2 tot 10 jaar oud. Millesime-champagne daarentegen wordt alleen geproduceerd in uitzonderlijk goede jaren — gemiddeld slechts 3-4 keer per decennium.
Ook sherry, tawny port (behalve vintage en colheita) en veel mousserende wijnen buiten Champagne zijn non-vintage. Bij deze wijnen draait het om consistentie, niet om de expressie van een specifiek jaar.
Belangrijk: een ouder millesime is niet automatisch beter. De meeste wijnen zijn bedoeld om jong te drinken en verliezen na enkele jaren hun frisheid.